Elektriciteit renoveren in een oude woning: waar begin je?

In een woning van vóór de jaren tachtig kom je installaties tegen die decennialang dienst deden en ondertussen tegen hun grenzen lopen. De vraag is zelden of er iets moet gebeuren, maar in welke volgorde.

Begin met een inventaris

Voor je iets uitbreekt, breng je in kaart wat er is:

1. Fotografeer het verdeelbord, open en gesloten.
2. Noteer per zekering of automaat wat eraan hangt.
3. Controleer of de stopcontacten een aardingscontact hebben.
4. Kijk naar de kabels in aansluitdozen: soepel en kleurvast, of hard en brokkelig?
5. Zoek de aardingsonderbreker. Vind je die niet, dan is er waarschijnlijk geen bruikbare aarding.

Het resultaat van die inventaris is meteen de basis van je eendraadschema — een document dat je toch nodig hebt voor de keuring.

De alarmsignalen

• Keramische smeltzekeringen in plaats van automaten.
• Stoffen of verharde isolatie rond de geleiders.
• Stopcontacten zonder aarding, herkenbaar aan het ontbreken van de aardpen.
• Geen differentieelschakelaar, of enkel een algemene zonder bijkomende 30 mA.
• Verkleuring of geur rond schakelaars en het bord.

Twee of meer van deze signalen samen wijzen doorgaans op een installatie die je beter volledig vervangt dan lapt.

De volgorde die het beste werkt

1. Verdeelbord en aarding

Dit is de basis. Een nieuw bord met voldoende plaatsen, een algemene differentieel en de nodige differentiëlen van 30 mA. Ontbreekt de aarding, dan voorzie je een aardelektrode of aardingskabel en meet je de weerstand.

2. De zware kringen

Keuken, badkamer, wasplaats. Dit zijn de kringen met het grootste risico en het hoogste verbruik. Ze vragen bovendien vaak een eigen kring per toestel, wat betekent dat er nieuwe kabels moeten liggen.

3. De rest van de woning per verdieping

Werk per verdieping en per ruimte. Zo blijft de woning bewoonbaar en kun je de kosten spreiden.

4. Comfort en toekomst

Wachtbuizen naar de garage voor een laadpaal, datakabel naar de leefruimtes, extra kringen voor een verbouwde zolder.

Wat je kunt behouden

Kabels van 2,5 mm² met intacte isolatie en een aanwezige aardgeleider kun je vaak hergebruiken, zeker als ze in buizen liggen en dus vervangbaar zijn. Kabels zonder aardgeleider zijn in de praktijk het einde van het verhaal: je kunt er geen conform stopcontact op aansluiten.

Buizen zelf zijn goud waard. Zitten je oude kabels in buizen, dan kun je nieuwe kabels intrekken zonder muren te breken. Dat scheelt aanzienlijk in de kostprijs en in het stof.

Het schema als leidraad

Teken tijdens de renovatie meteen je nieuwe eendraadschema en situatieschema mee. Elke kring die je vervangt, zet je erop; elke kring die blijft, controleer je. Op het einde heb je geen aparte administratieve inhaalbeweging nodig — het dossier is dan al klaar voor de keuring.

Realistische verwachtingen

Een volledige vernieuwing in een bewoonde woning duurt langer dan in een lege. Reken op stof, op tijdelijk verplaatste kringen en op de ontdekking van minstens één kabel die niemand kon verklaren. Dat is normaal. Wat niet normaal is: een installateur die zonder schema begint te werken.